Delphi'nin tercih edilmesinin en büyük nedenlerinden biriside iyi bir veritabanı desteğine sahip olması ve veritabanı programı yazmayı son derece kolaylaştırmasıdır. Hatta Delphi ile hiç kod yazmadan bir veritabanı programı yapabilirsiniz. Ancak buna rağmen veritabanı programı yazmak zor ve tecrübe isteyen bir iştir.
Veritabanını, verilerin depolandığı tablolar şeklinde düşünebiliriz. Tablolar ise ad, soyad, telefon gibi alanlardan (field) oluşur. Bu alanların tamamı ise bir kayıtı (record) oluşturur. Veritabanı tek tablodan oluşabileceği gibi birden fazla tablodan da oluşabilir. Yüzlerce tabloya sahip veritabanlarınız olabilir. Yine bu tablolarda 100 kayıt tutabileceğiniz gibi milyonlarca kayıtta tutabilirsiniz. İndeksler(index) veritabanlarını hızlandırmak için kullanılır. Bir tabloda bir veya birden fazla indeks olabilir. İndeksleri seçerken en çok işlem yaptığınız alanları seçmeniz iyi olacaktır.
Veritabanlarını Lokal veritabanları ve C/S (Client/Server)olmak üzere iki kısımda ele alınabilir:
Lokal veritabanları: Tek bir makinede çalışmak üzere tasarlanmış veritabanlarıdır. Bu verilere sadece sizin programınız erişecek ve başkaları bu verilere erişmeyecekse lokal veritanını kullanabilirsiniz. Paradox, dBase ve Access lokal veritabanlarıdır.
(Client/Server) C/S Veritabanları: Veritabanınız bir server üzerinde durur ve birden fazla kullanıcı (client) bu verilere erişir ve işlem yapar. C/S veritabanları bir kayıta birden fazla kişinin aynı anda erişmesi gibi olayları kendileri kontrol ederler ve bu tip durumların üstesinden nasıl geleceklerini bilirler. Interbase, Oracle, SQL Server, Sybase, Informix, DB2 kullanılan C/S veritabanlarıdır.
BDE, Delphi'nin lokal ve C/S veritabanlarına bağlanmak için kullandığı dll ve uygulamalardır. C/S veritabanlarına bağlanmak için Delphi'nin C/S sürümünü kullanılmak zorundadır.
Normalde veritabanlarının yapıları ve API'leri farklı farklıdır. BDE, programcıyı tüm bu yapıları öğrenmekten kurtararak daha üst düzey komutlarla program yapımına imkan tanır. Delphi ile gelen sürücüler kullandığınız Delphi sürümüne göre değişir. Delphinin tüm sürümleri ile Paradox ve dBase bağlanmayı sağlayan sürücüler gelir. Bu sürücüler STANDART olarak adlandırılır ve paradox ve dBase ile yapacağınız tüm işlemleri yapmanızı sağlar. Delphi'nin C/S sürümü ile Oracle, SQL Server, Interbase, Sybase, Informix gibi C/S veritabanlarına bağlanmanızı sağlayacak sürücülerde gelir
Kullanıcılar bilgilerini bilgisayar üzerinde tutarken veritabanı programlarını kullanırlar. Bu sebeple Veritabanı programları bilgisayar dünyasında çok önemli bir yere sahiptirler. Delphi barındırdığı bileşenler vasıtasıyla veritabanı uygulamaları yapmayı çok kolaylaştırmıştır. Hiç kod yazmadan gerekli bileşenleri eklenmesi, bileşenler üzerinde gereken bazı ayarların yapılması suretiyle basit veritabanı projeleri gerçekleştirilebilir. Fakat gelişmiş projeler daha fazla uğraş ve kod yazma gerektirecektir.
Delphide basit bir veritabanı projesi tasarım aşamasında:
Yeni bir delphi projesi açılarak form üzerine DataAccess bileşen sayfasından DataSource, BDE bileşen sayfasından Table ve DataControls bileşen sayfasından DBGrid bileşenleri form üzerine eklenerek aşağıdaki ayarlar Object Inspector üzerinde yapılır:
DataSource1
DataSet = Table1
Table1
DataBaseName = DBDEMOS
TableName = country.db
DBGrid
DataSource = DataSource1
Burada DataSource veritabanına ulaşılması ile, Table veritabanındaki tabloların alınması ile, DBGrid ise veritabanı tablosunun ekranda tablo şeklinde görünmesi ile ilgilidir. Bu projede Delphi ile gelen DBDEMOS takma adına (alias) sahip örnek veritabanlarından biri olan country.db dosyası ile işlem yapılmaktadır. Veritabanı bu şekilde hazırdır. İstenirse tablo tasarım aşamasında da görülebilir. Tablonun görünmesi için Table1'in Active özelliği True yapılmalıdır. Program çalıştırıldığında aşağıdaki şekilde görünür:
Burada bulunan kodları dosya halinde sitenin
kaynaklar sayfasında bulabilirsiniz.Alias'lar tablo (veritabanı) dosyalarının yolunu tutan takma adlardır. Alias'lar sayesinde her seferinde tablo dosyanın yolu girilmek zorunda kalınmaz. Programcı uygulamalaya başlamadan önce tablo dosyalarını kaydedeceği klasörü belirler ve bu klasöre bir takma isim verir. Yapılacak veritabanı uygulamasında klasörün yolu (path) yerine tanımlanan Alias kullanılır. Bir Alias şu şekilde tanımlanır:
Başlat menüsünden Denetim Masası (Start -> Control Panel) açılır. Ekrana gelen pencerede BDE Administrator çift tıklanarak açılır. Aşağıdaki pencere görünecektir:
Açılan pencerenin menüsünde Object -> New seçilir. Gelen pencerede (Aşağıdaki resme bakınız) istenilen veritabanı tipinin seçilebildiği bir listbox bulunmaktadır. Buradan istenilen veritabanın tipi seçilebilir. Biz bu "Standart" şeklinde bırakacağız.
Ok tuşuna tıkladıktan sonra BDE Administrator ana sayfasında Standart olarak bir seçenek belirecektir. Biz bu seçeneği "Deneme" olarak değiştiriyoruz. Ana sayfanın sağ kısmında PATH adlı bir kısım vardır. Buraya tıklayarak ekranda beliren "..." şeklindeki buton belirir. Bu butona tıklayarak bilgisayarın sabit diskinde daha önceden oluşturduğumuz klasörü seçiyoruz. Biz bu klasörü (C:\Deneme ) şeklinde kullanacağız.
Bu işlemler bittikten sonra pencereyi kapatıp ekrana gelecek uyarı mesajına olumlu cevap veriniz. Böylece "Deneme" isimli (C:\Deneme) yoluna bağlı bir alias (takma isim) oluşturmuş olduk. Bu alias'ı istediğimiz veritabanı uygulamasında kullanabiliriz. Yalnız kullanacağınız veritabanı dosyalarının tanımladığımız yol içine kaydedilmiş olması gerekmektedir.
Alias'lar tanımlandıktan sonra istenildiği her an kullanılabilirler. Yalnız sistemin yeniden kurulmasında veya veritabanı uygulamasının başka bir bilgisayara aktarılması durumunda tanımlamanın yeniden yapılması gerekmektedir. Aksi taktirde uygulama çalışmayacaktır.
Veri Tabanı Dosyaları, Delphi ile birlikte gelen Borland Database Desktop (BDD) ile kolayca tasarlanabilir. BDD ile Paradox, Visual Dbase, Dbase for Windows, Dbase VI, DBase III+, MS Access gibi veri tabanı tipleri oluşturulabilir ve değiştirilebilir.
BDD ile veritabanı oluşturma için önce Başlat menüsündeki Delphi grubundaki Database Desktop programı çalıştırılır (Delphi 7 açık iken Tools menüsünden de ulaşılabilir.)
Önce tablo yapısı hazırlanır. Bunun için File->New->Table menüsüne tıklayınız. Açılan pencere'de Paradox 7'i seçin ve Ok tuşuna tıklayın.
Veri tabanındaki alanları tanımlayabilmemiz için pencere açılacaktır. Açılan bu penceredeki sütunlarda aşağıdaki özellikleri belirtir.
Field Name : Bu sütuna 25 karaktere kadar alanın ismi yazılır.( Örneğin Adı Soyadı vb.) Type : Bu alana girilecek olan bilginin tipini giriyoruz. Aşağıda tipler belirtilmektedir:
Buradaki bilgi tipleri Paradox 7 içindir. Diğer Paradox sürümlerinde ve veritabanı tiplerinde farklılıklar olabilir.
Sütunlara bilgiler girildikten sonra Save As tuşuna basılarak oluşturduğumuz Tablo kaydedilir.
      |